Według najnowszej aktualizacji rynku opracowanej przez Międzynarodową Agencję Energetyczną globalne zużycie węgla osiągnęło w 2022 r. nowy rekordowy poziom i utrzyma się w pobliżu tego rekordowego poziomu w tym roku, gdyż silny wzrost w Azji, zarówno w sektorze wytwarzania energii, jak i zastosowań przemysłowych, przewyższa spadki w Stanach Zjednoczonych i Europie.
Zużycie węgla w 2022 roku wzrosło o 3,3% do 8,3 mld ton, ustanawiając nowy rekord, zgodnie z opublikowanym dzisiaj raportem IEA dotyczącym rynku węgla w połowie roku. W latach 2023 i 2024 niewielkie spadki w produkcji energii z węgla prawdopodobnie zostaną zrekompensowane wzrostem przemysłowego wykorzystania węgla, przewiduje raport, chociaż występują znaczne różnice między regionami geograficznymi.
Oczekuje się, że Chiny, Indie i kraje Azji Południowo-Wschodniej łącznie będą odpowiadać za 3 z 4 ton węgla zużywanego na świecie w 2023 roku. W Unii Europejskiej wzrost popytu na węgiel był minimalny w 2022 roku, ponieważ tymczasowy wzrost produkcji energii z węgla został niemal zniwelowany przez niższe zużycie w przemyśle. Oczekuje się, że zużycie węgla w Europie gwałtownie spadnie w tym roku wraz z rozwojem odnawialnych źródeł energii oraz częściową odbudową energetyki jądrowej i wodnej po niedawnym spadku. W Stanach Zjednoczonych odchodzenie od węgla jest również wzmacniane przez niższe ceny gazu ziemnego.
Po trzech burzliwych latach naznaczonych szokiem wywołanym przez Covid-19 w 2020 r., silnym odbiciem po pandemii w 2021 r. oraz zamieszaniem wywołanym przez inwazję Rosji na Ukrainę w 2022 r., rynki węgla powróciły w 2023 r. do bardziej przewidywalnych i stabilnych wzorców. Szacuje się, że globalny popyt na węgiel wzrósł o około 1,5% w pierwszej połowie 2023 r. do łącznie około 4,7 miliarda ton, co wynika ze wzrostu o 1% w wytwarzaniu energii elektrycznej i o 2% w zastosowaniach przemysłowych poza energią.
W ujęciu regionalnym, popyt na węgiel spadł w pierwszej połowie tego roku szybciej niż przewidywano w Stanach Zjednoczonych i Unii Europejskiej – odpowiednio o 24% i 16%. Jednak popyt ze strony dwóch największych konsumentów, Chin i Indii, wzrósł w pierwszej połowie roku o ponad 5%, z nawiązką rekompensując spadki w innych krajach.
„Węgiel jest największym pojedynczym źródłem emisji dwutlenku węgla w sektorze energetycznym, a w Europie i Stanach Zjednoczonych rozwój czystej energii doprowadził do strukturalnego spadku zużycia węgla” – powiedział Keisuke Sadamori, dyrektor ds. rynków energii i bezpieczeństwa w Międzynarodowej Agencji Energetycznej. „Jednak popyt w Azji pozostaje uporczywie wysoki, mimo że wiele z tych gospodarek znacząco zwiększyło wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Potrzebujemy większych wysiłków politycznych i inwestycji – wspieranych przez silniejszą współpracę międzynarodową – aby stymulować gwałtowny wzrost czystej energii i efektywności energetycznej, zmniejszając w ten sposób zapotrzebowanie na węgiel w gospodarkach, w których zapotrzebowanie na energię szybko rośnie”.
Przesunięcie popytu na węgiel do Azji trwa. W 2021 roku Chiny i Indie odpowiadały już za dwie trzecie światowego zużycia, co oznacza, że łącznie zużywały dwa razy więcej węgla niż reszta świata razem wzięta. W 2023 roku ich udział wyniesie blisko 70%. Dla porównania, Stany Zjednoczone i Unia Europejska – które trzy dekady temu odpowiadały łącznie za 40%, a na początku tego stulecia za ponad 35% – obecnie stanowią mniej niż 10%.
Ten sam podział obserwuje się po stronie produkcji. Trzej najwięksi producenci węgla – Chiny, Indie i Indonezja – osiągnęli rekordowe ilości wydobycia w 2022 roku. W marcu 2023 roku zarówno Chiny, jak i Indie ustanowiły nowe miesięczne rekordy, przekraczając po raz drugi w historii 400 milionów ton, a Indie po raz pierwszy 100 milionów ton. Również w marcu Indonezja wyeksportowała prawie 50 milionów ton, co nigdy wcześniej nie miało miejsca w żadnym innym kraju. Dla porównania, Stany Zjednoczone, niegdyś największy producent węgla na świecie, zmniejszyły produkcję o ponad połowę od szczytu w 2008 roku.
Po skrajnej zmienności i wysokich cenach z ubiegłego roku, ceny węgla spadły w pierwszej połowie 2023 roku do poziomów z lata 2021 roku, napędzane dużą podażą i niższymi cenami gazu ziemnego. Węgiel energetyczny ponownie stał się tańszy niż węgiel koksujący, a wysoka premia za węgiel australijski zmniejszyła się po złagodzeniu destrukcyjnej pogody La Niña, która utrudniała produkcję. Rosyjski węgiel znalazł nowe rynki zbytu, po tym jak został zablokowany w Europie, ale często ze znacznymi rabatami.
Tańszy węgiel sprawił, że import stał się bardziej atrakcyjny dla niektórych nabywców wrażliwych na cenę. Chiński import wzrósł prawie dwukrotnie w pierwszej połowie tego roku, a globalny handel węglem w 2023 roku ma wzrosnąć o ponad 7%, przewyższając ogólny wzrost popytu, zbliżając się do rekordowych poziomów z 2019 roku. Handel węglem drogą morską w 2023 roku może przekroczyć rekordowe 1,3 miliarda ton ustanowione w 2019 roku.
Czas publikacji: 03-08-2023
